در دنیایی که هر روز فناوریهای نوینتری وارد چرخه زندگی دیجیتال میشوند، حفظ امنیت داراییهای اطلاعاتی به یکی از حیاتی ترین دغدغههای کشورها و سازمانها تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند تحول دیجیتال بدون امنیت، مفهومی ناقص و حتی پرخطر خواهد بود. در همین راستا، رئیس مرکز مدیریت راهبردی افتا تأکید دارد که امنیت سایبری پایدار تنها با تکیه بر محصولات بومی، کارآمد و برنامهریزی دقیق محقق میشود.
پیشبینی تهدیدات؛ کلید امنیت پایدار
امروزه امنیت سایبری دیگر به معنای واکنش صرف به حملات نیست، بلکه پیشبینی تهدیدات آینده اهمیت بسیار بیشتری دارد. تهدیدات سایبری بهطور مداوم در حال تغییر هستند و صرفاً بهروزرسانی سیستمها یا وصله کردن آسیب پذیری های گذشته، پاسخگوی حملات پیچیده امروز نخواهد بود.
باج افزارها و فیشینگ؛ تهدیدهای رو به تکامل
یکی از جدی ترین تهدیدات سایبری، باج افزار ها هستند که با پیچیدگی روزافزون، حتی پیشرفتهترین سامانههای امنیتی را دور میزنند. این بدافزارها با قفل کردن فایلهای کاربران و درخواست باج برای بازیابی اطلاعات، خسارات سنگینی به افراد و سازمانها وارد میکنند.
در کنار آن، حملات فیشینگ همچنان به عنوان یکی از اصلیترین دغدغههای مدیران امنیت اطلاعات مطرح است. این حملات با سوءاستفاده از خطای انسانی، راه نفوذ به شبکهها و سامانههای حساس را هموار میکنند و مقابله با آنها نیازمند راهکارهای چندلایه و آموزش مستمر است.
لزوم انسجام در سیاستگذاری امنیت سایبری
با وجود گره خوردن تمام ابعاد زندگی مردم با فضای دیجیتال، هنوز در برخی دستگاهها و سطوح مدیریتی، اهمیت امنیت سایبری بهطور کامل درک نشده است. کارشناسان معتقدند نگاههای سنتی و تفکرات متعلق به دهههای گذشته، مانع از همگرایی و انسجامبخشی مؤثر در حوزه امنیت سایبری شده است.
اتکا به توان داخلی در برابر حملات سایبری
با وجود حملات سایبری متعدد به زیرساختهای حیاتی کشور، ایران توانسته با تکیه بر توان متخصصان داخلی و فناوریهای بومی، گامهای مؤثری در مقابله با این تهدیدات بردارد.
رئیس مرکز مدیریت راهبردی افتا تأکید میکند که تحقق امنیت سایبری نیازمند بهرهگیری همزمان از محصولات داخلی و خارجی دارای مجوز افتا است، اما محور اصلی باید تقویت صنعت بومی باشد.
برنامهریزی برای رشد صنعت افتا
علیمحمد نوروززاده، رئیس مرکز مدیریت راهبردی افتا، میگوید:
برای استفاده گسترده تر از محصولات بومی امنیت سایبری، برنامهریزی دقیق و شفاف ضروری است تا دستگاهها بدانند چه میزان از نیازهای خود را باید از صنعت داخلی تأمین کنند.
وی با اشاره به چالشهای جدی این حوزه افزود: اگر مشکلات صنعت افتا برطرف نشود، نهتنها کسب و کارهای این حوزه رونق نمیگیرند، بلکه انتظار ایجاد امنیت سایبری پایدار در زیرساختهای حیاتی نیز غیرواقعبینانه خواهد بود.
تابآوری سایبری و تداوم خدمات عمومی
افزایش تابآوری سایبری زیرساختهای حیاتی کشور یکی از اولویتهای اصلی امنیت سایبری عنوان شده است؛ به گونه ای که در صورت بروز حملات احتمالی، خدمات عمومی مختل نشود و اختلالها در کوتاهترین زمان ممکن برطرف شوند.
چالش نیروی انسانی و افق سایبری امن
در کنار فناوری، کمبود نیروی انسانی متخصص یکی از بزرگترین چالشهای امنیت سایبری است. در همین راستا، در قالب «طرح ملی افق سایبری امن»، اهدافی مانند شبکهسازی فعالان این حوزه و تربیت ۱۰ هزار نیروی متخصص طی دو سال دنبال میشود.
اپراتور امنیت؛ گام جدید دولت
وزارت ارتباطات نیز ایجاد اپراتور امنیت سایبری در بخش خصوصی را یکی از برنامههای جدی خود معرفی کرده است. این موضوع در برنامه هفتم توسعه نیز پیشبینی شده و بهزودی فراخوانهای مربوط به آن منتشر خواهد شد؛ اقدامی که میتواند نقش مهمی در حفاظت از دادهها و خدمات دیجیتال کشور ایفا کند.
