بررسی تازهترین آمارهای رسمی نشان میدهد اقتصاد ایران در تابستان ۱۴۰۴ با ترکیبی نگرانکننده از افزایش تورم، رشد نقدینگی و کاهش قیمت نفت روبهرو بوده است؛ وضعیتی که فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها و منابع بودجهای دولت وارد میکند.
بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه کشور در پایان آبان ۱۴۰۴ به ۴۰.۴ درصد رسیده است. در این میان، تورم گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» به ۴۶.۱ درصد و تورم «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» به ۳۷.۵ درصد اعلام شده است.
تورم دهکها؛ فشار بیشتر بر اقشار کمدرآمد
طبق این گزارش، بیشترین نرخ تورم سالانه تا پایان آبان ۱۴۰۴ مربوط به دهک اول درآمدی با ۴۱.۷ درصد بوده، در حالی که کمترین تورم به دهک دهم با ۳۹.۵ درصد اختصاص دارد؛ آماری که نشان میدهد فشار تورمی همچنان سهم بیشتری از سبد مصرفی اقشار کمدرآمد را هدف گرفته است.
مسکن؛ تورم کمتر اما همچنان بالا
نرخ تورم سالانه بخش مسکن و مستغلات در تابستان ۱۴۰۴ معادل ۳۹.۳ درصد اعلام شد که نسبت به تابستان سال گذشته (۴۶.۷ درصد) کاهش داشته است. این رقم در بهار امسال ۴۱.۱ درصد بوده و نشان میدهد اگرچه سرعت رشد قیمتها کمتر شده، اما سطح تورم همچنان بالاست.
واردات گرانتر از صادرات
آمارها حاکی از آن است که تورم سالانه کالاهای صادراتی در تابستان امسال ۴۸ درصد به صورت ریالی و تنها ۰.۷ درصد به صورت دلاری بوده است.
در مقابل، کالاهای وارداتی با تورم ۱۲۳ درصدی ریالی و ۲۱ درصدی دلاری مواجه شدهاند؛ موضوعی که بیانگر افزایش شدید هزینه واردات و فشار مضاعف بر تولید و مصرف داخلی است.
نقدینگی همچنان در مسیر صعود
طبق آخرین دادهها، حجم نقدینگی کشور در مرداد ۱۴۰۴ از ۱۲۰ هزار هزار میلیارد ریال عبور کرده و نسبت به تیرماه و فصل بهار افزایش یافته است.
همچنین ضریب فزاینده نقدینگی به ۷.۷۱۸ درصد رسیده که بالاتر از میانگین فصل بهار و ماه تیر است؛ عاملی که میتواند به تشدید فشارهای تورمی در ماههای آینده منجر شود.
درآمد مالیاتی بالا رفت
در ششماهه نخست سال ۱۴۰۴، درآمد مالیاتی دولت به ۶ میلیون و ۸۸۳ هزار میلیارد ریال رسید؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد قابل توجهی را نشان میدهد و نقش مهمی در تأمین منابع بودجهای ایفا میکند.
کاهش تولید انرژی و افت قیمت نفت
بر اساس این گزارش، تولید گاز طبیعی کشور در تابستان امسال به ۶۹۷.۹ میلیون مترمکعب و مصرف آن به ۵۸۱.۹ میلیون مترمکعب رسید که نسبت به بهار امسال و تابستان سال گذشته کاهش محسوسی داشته است.
در همین حال، قیمت هر بشکه نفت خام اوپک در تابستان ۱۴۰۴ به ۷۰.۳ دلار رسید؛ این در حالی است که این رقم در تابستان سال گذشته ۸۰.۱ دلار بود. کاهش قیمت نفت در کنار تورم بالا، چالش تأمین منابع ارزی و بودجهای کشور را تشدید کرده است.
