صدور کارت ریالی برای گردشگران خارجی؛ تسهیل پرداختها و جهش ۲۰ درصدی درآمد ارز
بانک مرکزی صدور کارت ریالی مدتدار را برای گردشگران خارجی آغاز کرده که در ۲۴ ساعت نخست بیش از ۵۰۰ کارت صادر شده و این اقدام، با تسهیل تراکنشها، رشد ۲۰ درصدی گردشگری نسبت به آبان را به دنبال داشته و پیشبینی میشود درآمد ارزی آذر را به ۸ میلیارد دلار برساند، در حالی که نقش کلیدی در اقتصاد غیرنفتی ایفا میکند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی شاخص اول، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در راستای قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها مصوب ۱۴۰۲، دستورالعمل صدور کارت ریالی برای گردشگران و اشخاص خارجی غیرمقیم را ابلاغ کرده که از آذر ۱۴۰۴ اجرایی شده و هدف آن تسهیل پرداختهای ریالی بدون نیاز به اسکناس خارجی است. این کارتها، که فقط یک کارت به هر فرد بالای ۱۸ سال تعلق میگیرد، از طریق شعب، باجههای فرودگاهی، خودپردازها و کیوسکها صادر میشود و شارژ آن از محل ارز تحویلی گردشگران صورت میگیرد، با امکان تبدیل باقیمانده به ارز در پایان سفر.
در ۲۴ ساعت نخست، بیش از ۵۰۰ کارت صادر شده که نشاندهنده استقبال اولیه است و نرخ ارز آن بر اساس میانگین موزون معاملات گروه دوم سامانه بازار ارز تجاری تعیین میشود. این ابتکار، بخشی از تلاش برای افزایش درآمد ارزی از گردشگری است که در آبان با ۷ درصد رشد نسبت به مهر، به ۷۵۰ هزار گردشگر رسیده و کل ورودی سال تا آبان به ۴.۵ میلیون نفر بالغ شده – رشدی ۲۰ درصدی نسبت به ماه قبل.
تأثیر کارت ریالی بر درآمد گردشگری
صدور کارت ریالی، با کاهش هزینههای تراکنش و جلوگیری از خروج ارز نقدی، میتواند درآمد گردشگری را ۱۵-۲۰ درصد افزایش دهد، زیرا گردشگران بدون نگرانی از نرخهای سیاه، هزینههای بیشتری در خرید، هتل و حملونقل صرف میکنند. در ماههای اخیر، گردشگری ۷.۴ میلیارد دلار ارز وارد کرده و این کارتها، با شفافیت تراکنشها، تخمیناً ۵۰۰ میلیون دلار اضافی در سال جاری جذب میکنند، به ویژه برای گردشگران از عراق و آذربایجان که ۶۰ درصد ورودی را تشکیل میدهند.
علاوه بر این، این ابزار بانکی، اعتماد گردشگران را افزایش میدهد و زمان اقامت را از ۵ به ۷ روز میرساند، که مستقیماً بر درآمد محلی (مانند صنایع دستی و بوم گردی) تأثیر مثبت دارد. کارشناسان پیشبینی میکنند با ۵۰۰ هزار کارت صادرشده در سال، گردشگران ۱۰ درصد بیشتر هزینه کنند و زنجیره تأمین اقتصاد را تقویت نمایند.
در نهایت، این تأثیر بر درآمد، با بسته ۴۰ همتی تسهیلات بانکی برای زیرساختها همخوانی دارد و میتواند گردشگری را به ۱۰ درصد GDP برساند، اما نیازمند نظارت بر سوء استفاده ها است.
مقایسه رشد ۲۰ درصدی با ماه قبل
رشد ۲۰ درصدی گردشگری در آذر نسبت به آبان (با ۷ درصد رشد نسبت به مهر)، نتیجه بهبود شرایط منطقهای پس از جنگ ۱۲ روزه و تسهیلات ویزا است؛ آبان با ۷۵۰ هزار گردشگر، ۱۱ درصد مهر را پوشش داد، اما آذر با ۹۰۰ هزار تخمینی، جهش ۲۰ درصدی را ثبت کرده که بالاترین از خرداد (منفی ۵۲ درصد) است.
در مقایسه، فروردین ۴۸.۵ درصد رشد داشت، اما تابستان منفی بود؛ این ۲۰ درصد، با تمرکز بر گردشگری زیارتی و سلامت، نشاندهنده بازگشت به روند صعودی است و نسبت به آبان، ۱۳ درصد افزایش اقامت گاه ها را به همراه داشته.
در نهایت، این مقایسه حاکی از پایداری رشد است، اما چالشهایی مانند پروازهای محدود، آن را به ۲۵ درصد هدف سند چشمانداز دور میکند.
نقش کارت ریالی در اقتصاد غیرنفتی
کارت ریالی، با تزریق مستقیم ارز به سامانه نیما، نقش کلیدی در اقتصاد غیرنفتی ایفا میکند و گردشگری را از ۵ به ۸ درصد سهم ارزی (از ۷.۴ میلیارد دلار کل) میرساند؛ این ابزار، خروج ۳۰ درصد ارز نقدی را کاهش میدهد و ۲ میلیارد دلار صرفهجویی ایجاد میکند.
علاوه بر این، در اقتصاد غیرنفتی که ۴۰ درصد GDP را تشکیل میدهد، این کارتها صنایع وابسته مانند حملونقل و هتلداری را ۱۰ درصد رشد میدهند و اشتغال ۵۰۰ هزار نفری ایجاد میکنند.
در نهایت، این نقش، با هدف ۲۵ میلیارد دلاری سند ۱۴۰۴ همخوانی دارد، اما تحریمها و نرخ ارز، چالشهایی برای پایداری آن هستند.
فرصتهای جذب گردشگر خارجی
کارت ریالی، فرصت جذب از بازارهای هدف مانند روسیه و چین (با ویزای لغو شده) را افزایش میدهد و با باجههای فرودگاهی، ورود ۱ میلیون گردشگر اضافی در ۱۴۰۴ را ممکن میسازد؛ تمرکز بر اکوتوریسم و زیارتی، ۲۰ درصد بازار خاورمیانه را هدف قرار میدهد.
علاوه بر این، تبلیغات دیجیتال و تورهای سلامت، فرصتهایی برای ۵ میلیون گردشگر سالانه ایجاد میکند. در نهایت، این فرصتها، با ۴۰ همت تسهیلات، میتواند ایران را به ۱۰ مقصد برتر آسیا تبدیل کند، اما زیرساختها کلیدی است.
پیشبینی درآمد ارزی آذر پیشبینی درآمد ارزی آذر ۱۴۰۴ حدود ۸ میلیارد دلار است، با رشد ۲۰ درصدی نسبت به آبان (۶.۵ میلیارد) و بر اساس ۹۰۰ هزار گردشگر؛ هر گردشگر ۱۳۴۰ دلار غیرمستقیم و ۶۸۰ دلار مستقیم هزینه میکند که با کارت ریالی، ۱۰ درصد افزایش مییابد.
علاوه بر این، با ادامه روند، کل سال به ۱۰ میلیارد دلار میرسد، اما نوسانات ارزی میتواند ۵ درصد ریسک ایجاد کند. در نهایت، این پیشبینی، با سیاستهای حمایتی، گردشگری را به جایگزین نفتی تبدیل میکند.
صدور کارت ریالی، با ۵۰۰ کارت اولیه و رشد ۲۰ درصدی، گردشگری را تسهیل کرده و درآمد ارزی آذر را به ۸ میلیارد دلار میرساند. این اقدام، فرصتهای غیرنفتی را تقویت میکند، اما موفقیت به زیرساختها و سیاستهای حمایتی وابسته است و میتواند اقتصاد را متنوع سازد.
