ظرفیت منصوبه نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک کشور از ابتدای دولت چهاردهم تا ابتدای آذرماه ۱۴۰۴ با رشد ۱۵۷ درصدی به ۳۱۶۵ مگاوات رسیده است؛ رشدی که نشاندهنده افزایش سهم انرژیهای پاک در شبکه برق کشور و حرکت تدریجی به سمت کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی است.
بر اساس آخرین آمار به روزرسانی شده در سامانه آماری سازمان ساتبا، ظرفیت منصوبه نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک کشور از ۱۲۳۰ مگاوات در ابتدای دولت چهاردهم به ۳۱۶۵ مگاوات در ابتدای آذرماه ۱۴۰۴ رسیده که بیانگر رشد ۱۵۷ درصدی طی یک سال و نیم گذشته است.
افزایش تولید برق از منابع تجدیدپذیر در سال جاری، نتیجه بهرهبرداری از ظرفیتهای جدید نیروگاهی و رشد تدریجی سهم انرژیهای پاک در شبکه برق کشور بوده است.
بر اساس این آمار، استان مرکزی با ظرفیت ۴۵۹.۰۱ مگاوات در رتبه نخست توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر قرار دارد. پس از آن، استان اصفهان با ظرفیت ۳۹۴.۹۴ مگاوات در جایگاه دوم و استان یزد با ۳۲۵.۸۵ مگاوات در رتبه سوم استانهای دارای بیشترین ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور قرار گرفتهاند. همچنین استانهای کرمان، قزوین، خراسان رضوی و سمنان نیز سهم قابل توجهی در توسعه این نیروگاهها داشتهاند.
تمرکز ظرفیتهای نصبشده در این استانها، نشاندهنده نقش زیرساختها، شرایط اقلیمی مناسب و مشارکت سرمایهگذاران در توسعه پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر است. آمارهای ساتبا حاکی از آن است که توزیع جغرافیایی نیروگاههای تجدیدپذیر بهتدریج در حال گسترش بوده و استانهای بیشتری به جمع فعالان این حوزه اضافه شدهاند.
در بخش انرژی بادی، استان قزوین با ظرفیت ۱۶۴.۳۸ مگاوات رتبه نخست توسعه نیروگاههای بادی کشور را به خود اختصاص داده و به قطب اصلی تولید برق بادی ایران تبدیل شده است. پس از آن، آذربایجان شرقی با ۵۲.۶۵ مگاوات و خراسان رضوی با ۵۱.۳۰ مگاوات در رتبههای دوم و سوم قرار دارند. این آمار نشاندهنده تمرکز توسعه نیروگاههای بادی در استانهای دارای شرایط مناسب بادخیزی است.
توسعه انرژی بادی به عنوان یکی از منابع پایدار تولید برق، نقش مهمی در تنوعبخشی به سبد انرژی کشور و افزایش پایداری شبکه برق ایفا میکند و سهم آن در کنار سایر فناوریهای تجدیدپذیر، بهتدریج در حال افزایش است.
بر اساس اعلام ساتبا، در حال حاضر بیش از ۶۰۰ ساختگاه پروژه نیروگاه تجدیدپذیر در کشور فعال است که تا پایان شهریورماه ۱۴۰۵ به بهرهبرداری خواهند رسید. همچنین متوسط قیمت معاملات برق سبز در آبانماه ۱۴۰۴ در بورس انرژی، ۵۱ هزار و ۵۱۸ ریال به ازای هر کیلووات ساعت بوده است.
از مهمترین اقدامات صورت گرفته در سال جاری میتوان به انتشار فراخوان اعطای تسهیلات ریالی برای احداث نیروگاههای خورشیدی ۵۰ تا ۱۰۰۰ کیلوواتی، نهایی شدن سازوکار واگذاری نقدی تجهیزات نیروگاهی با همکاری صندوق توسعه ملی، ابلاغ ضوابط جدید احداث نیروگاههای تجدیدپذیر توسط واحدهای صنعتی، معدنی و کشاورزی و تجهیز ۱۰ مرکز سازمان فنی و حرفهای برای آموزش انرژیهای پاک اشاره کرد.
همچنین مذاکرات اولیه برای عرضه تجهیزات نیروگاههای تجدیدپذیر از طریق بورس کالا انجام شده و عملیاتی شدن آن در هفتههای آتی در دستور کار قرار دارد.
افزایش ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر در سال جاری تاکنون منجر به صرفهجویی ۲۹ میلیارد لیتر آب، کاهش مصرف ۳۰ میلیارد مترمکعب سوخت و جلوگیری از انتشار ۶۵ میلیون تن دیاکسید کربن شده است؛ دستاوردی که نقش مهمی در پایداری محیط زیست و امنیت انرژی کشور دارد.
