دونالد ترامپ اعلام کرد اگر کانادا با تأیید جتهای شرکت آمریکایی گلف استریم موافقت نکند، بر هواپیماهای ساخت کانادا که در آمریکا فروخته میشوند، تعرفه ۵۰ درصدی اعمال خواهد کرد.
ترامپ تهدید کرد که بر هواپیماهای ساخت کانادا که در ایالات متحده فروخته میشوند، تعرفه ۵۰ درصدی وضع خواهد کرد و تاییدیه تمامی هواپیماهای جدید ساخت این کشور را لغو میکند؛ مگر اینکه اتاوا با تایید جتهای خاصی از شرکت «گلف استریم» (واحدی از شرکت جنرال داینامیکس) موافقت کند.
ترامپ روز پنجشنبه در پستی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که کانادا «بهطور ناعادلانه، غیرقانونی و سرسختانه از تایید جتهای گلف استریم ۵۰۰، ۶۰۰، ۷۰۰ و ۸۰۰ خودداری کرده است.» او در واکنش به این موضوع گفت که ایالات متحده تاییدیه «بمباردیه گلوبال اکسپرس و تمامی هواپیماهای ساخت کانادا را لغو خواهد کرد تا زمانی که گلفاستریم، که یک شرکت بزرگ آمریکایی است، بهطور کامل تایید شود.»
او ادعا کرد که کانادا عملاً از طریق همین فرآیند تاییدیه، مانع از فروش محصولات گلفاستریم میشود. اوگفت: «اگر به هر دلیلی این وضعیت فوراً اصلاح نشود، من برای هر نوع هواپیمایی که به ایالات متحده آمریکا فروخته شود، ۵۰ درصد تعرفه بر کانادا وضع خواهم کرد.»
یکی از مقامات کاخ سفید اعلام کرد که دستور لغو تاییدیه ترامپ، تنها شامل هواپیماهای جدید خواهد شد و جتهایی که در حال حاضر در حال فعالیت هستند را مستثنی میکند. با این حال، هنوز مشخص نیست که ایالات متحده چگونه میتواند تاییدیه این هواپیماها را لغو کند، چرا که چنین اقداماتی معمولاً به مسائل ایمنی مربوط میشود. شرکت گلف استریم بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ نداد.
«ریچارد ابولافیا»، تحلیلگر هوانوردی و مدیرعامل AeroDynamic Advisoryگفت: «من نمیدانم این موضوع چیست یا از کجا نشأت میگیرد، اما اینکه رئیسجمهور بخواهد مانع فرآیندهای ایمنی و تاییدیه شود، فراتر از یک ایده بد است. اصلا آیا او چنین اختیاری دارد؟»
ترامپ بهطور ویژه مدل «گلوبال اکسپرس» شرکت بمباردیه را هدف قرار داده است، اما این خانواده جتهای منطقهای CRJ (ساخت همین تولیدکننده) است که بهطور گسترده توسط شرکتهای هواپیمایی ایالات متحده استفاده میشود. سال گذشته، شرکت «امریکن ایرلاینز» حدود ۲۰۰ فروند از این هواپیماها را در ناوگان منطقهای خود داشت و شرکای منطقهای «دلتا ایرلاینز» نیز تقریباً ۱۸۰ فروند CRJ در ناوگان خود داشتند.
بمباردیه در بیانیهای اعلام کرد که پست ترامپ را مورد توجه قرار داده و با دولت کانادا در تماس است. این شرکت اعلام کرد: «امیدواریم این موضوع به سرعت حل شود تا از تأثیر قابلتوجه بر ترافیک هوایی و مسافران جلوگیری شود.»
مقامات دولت کانادا بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند. سخنگوی اداره هوانوردی فدرال (FAA) — سازمانی که مسئول تأیید صلاحیت هواپیماها در ایالات متحده است — درخواست برای اظهارنظر را به کاخ سفید ارجاع داد.
سخنگوی انجمن خطوط هوایی منطقهای اعلام کرد که این گروه از زمینگیر شدن هواپیماهای هیچیک از اعضای خود اطلاعی ندارد و پرسشها را به اداره هوانوردی فدرال (FAA) ارجاع داد. شرکت «دلتا» نیز در حالی که به دنبال درک بهتر این بیانیه بود، از اظهارنظر خودداری کرد. شرکت «اسکای وست» (SkyWest Inc)، بزرگترین اپراتور جتهای ساخت کانادا در ایالات متحده، اعلام کرد که از هیچ اقدام نظارتی قریبالوقوعی اطلاع ندارد.
ادعای ترامپ مبنی بر اینکه کانادا تأیید هواپیماهای گلفاستریم را به تأخیر انداخته است، پس از آن مطرح میشود که این شرکت در آوریل سال گذشته اعلام کرد تأییدیه جت G800 را از FAA و نهاد ناظر هوانوردی اتحادیه اروپا دریافت کرده است.
«براین فولی»، مشاور هوانوردی، گفت: «من نمیدانم لغو تاییدیه به چه معناست. هر هواپیما توسط FAA، کانادا و اروپاییها تایید میشود. موردی را در تاریخ به یاد نمیآورم که چنین اتفاقی افتاده باشد.»
در حالی که تاکتیکهای ترامپ در حوزه تجارت اغلب با حملات تند و گستردهای آغاز میشود که در نهایت پای میز مذاکره محدودتر میگردند، این تهدید — در صورت اجرا — بهویژه برای بخشهای سفرهای شرکتی در ایالات متحده که برای جابهجایی مدیران خود به جتهای بمباردیه متکی هستند، بسیار دردناک خواهد بود.
این اقدام غافلگیرکننده، جدیدترین تنش در روابط تجاری با یکی از شرکای اصلی تجاری ایالات متحده است؛ که شامل تهدید اخیر مبنی بر وضع تعرفه ۱۰۰ درصدی بر کالاهای کانادایی در صورت انعقاد قرارداد تجاری این کشور با چین نیز میشود.
ترامپ از اظهارات «مارک کارنی»، نخستوزیر کانادا، در مجمع جهانی اقتصاد در داووس که هفته گذشته ایراد شد، برآشفته است؛ اظهاراتی که تلویحاً رویکرد اقتصادی و سیاست خارجی ترامپ را محکوم میکرد. کاخ سفید همچنین از توافق اخیر بین اتاوا و پکن که اساساً شامل معاوضه فروش دانه کانولا به چین در ازای سهمیهای برای فروش خودروهای برقی به کانادا بود، ابراز ناخشنودی کرده است.
این دو رهبر در اوایل هفته جاری با یکدیگر گفتگو کردند؛ در حالی که کارنی بر اظهارات خود در داووس پافشاری کرد و سعی داشت تلاش کانادا برای تنوع بخشیدن به تجارت خود با سایر کشورها را توضیح دهد.
این کشمکشها در حالی رخ میدهد که دو کشور خود را برای مذاکره مجدد بر سر پیمان تجاری قارهای، موسوم بهUSMCA، آماده میکنند؛ پیمانی که ترامپ در دوره اول ریاست جمهوریاش با آن موافقت کرده بود. در حال حاضر، ایالات متحده و کانادا بر اکثر کالاهای مبادله شده تحت این توافق، به جز برخی استثناها از جمله بخش خودرو، تعرفهای اعمال نمیکنند.
این بدان معناست که بخش بزرگی از صادرات کانادا بدون پرداخت حقوق گمرکی وارد ایالات متحده میشود، هرچند تعرفههای قابل توجهی همچنان بر بخشهای کلیدی مانند فولاد و آلومینیوم باقی مانده است.
پیشتر در روز پنجشنبه، ترامپ همچنین تهدید کرد که بر کشورهایی که به کوبا نفت میدهند یا میفروشند، تعرفه اعمال خواهد کرد؛ اقدامی که میتواند مکزیک را در معرض مالیات های سنگینتری قرار دهد.
بمباردیه با گلفاستریم در بازار جتهای تجاری رقابت میکند و بهطور خاص در معرض تهدید لغو تاییدیه قرار دارد؛ چرا که بیش از نیمی از ناوگان جهانی این شرکت (شامل بیش از ۵,۲۰۰ فروند هواپیما) در ایالات متحده فعالیت میکنند. در سال ۲۰۲۴، ۶۴ درصد از فروش بمباردیه مربوط به ایالات متحده بود، در حالی که این رقم برای کانادا تنها ۳ درصد ثبت شد.
این سازنده هواپیما که دفتر مرکزی آن در نزدیکی مونترال قرار دارد، دارای زنجیره تأمین پیچیدهای است که شامل تولید در سراسر آمریکای شمالی میشود.
«اریک مارتل»، مدیرعامل بمباردیه، سال گذشته گفت: «ما بیش از ۲,۸۰۰ تأمین کننده مستقر در ایالات متحده در ۴۷ ایالت داریم و دهها هزار شغل در آمریکا ایجاد کردهایم. بخش عمده پلتفرمهای ما، نسبت به هر کشور دیگری، از قطعات و سیستمهای آمریکایی بیشتری ساخته شدهاند.»
بهعنوان مثال، بیش از نیمی از هزینههای جت «گلوبال ۷۵۰۰» بمباردیه به تولیدات ایالات متحده وابسته است. بالهای این هواپیما در تگزاس، تجهیزات الکترونیک هوانوردی (Avionics) در آیووا و موتورها در ایندیانا ساخته میشوند، اما مونتاژ و پرداخت نهایی در کانادا انجام میگیرد.
تحلیلگران بانک سلطنتی کانادا (RBC)، از جمله «جیمز مک گاراگل»، در یادداشتی نوشتند: «تهدید مداوم به لغو تاییدیه هواپیماهای کانادایی میتواند در کوتاهمدت باعث ایجاد بلاتکلیفی در تعهدات مشتریان آمریکایی بمباردیه شود.» آنها همچنین خاطرنشان کردند که کانادا پیش از این جتهای گلف استریم G500 و G600 را تایید کرده است، که نشان میدهد اختلاف بر سر تاییدیه ممکن است پیچیده تر و دارای جزئیات بیشتری (بیش از یک مخالفت ساده) باشد.
منبع: بلومبرگ
